An ninh ở phường Tân Sơn Hòa nhìn chung giống nhiều khu dân cư đông đúc của thành phố: chuyện thường gặp là trộm xe máy, giật điện thoại, trộm đột nhập nhà trọ, và các kiểu lừa nhắm vào khách bay quanh khu nhà ga. Phần lớn rủi ro giảm được nhờ vài thói quen đơn giản: khoá xe kỹ, giữ đồ khi đi đường, chỉ dùng dịch vụ rõ ràng ở sân bay, và quen biết hàng xóm, tổ dân phố.
Bài này không nhằm làm người đọc lo lắng. Phần lớn ngày tháng ở phường yên ổn; nhưng người mới chuyển đến, nhất là người thuê trọ và khách ở ngắn ngày, thường là đối tượng bị nhắm vì chưa quen chỗ. Biết trước những kiểu rủi ro thường gặp giúp tránh mất tiền, mất đồ không đáng có.
Vì sao khu sân bay có những rủi ro riêng
Khu nhà ga và các con đường dẫn vào là nơi có nhiều người lạ qua lại mỗi ngày, mang theo hành lý, điện thoại, tiền mặt, và thường đang vội. Họ ít biết đường, ít biết giá cả, dễ tin người chủ động mời chào. Đây là điều kiện để các hành vi lừa đảo nhỏ, chèo kéo, trộm vặt xuất hiện, như ở hầu hết các sân bay và nhà ga lớn.
Trong khu dân cư phía sau, đặc điểm là nhiều nhà cho thuê, căn hộ dịch vụ, người thuê thay đổi liên tục. Hàng xóm không phải lúc nào cũng biết ai là khách, ai là người lạ. Xe máy để trước cửa, trong hành lang chung, ở bãi giữ xe tạm là mục tiêu phổ biến của trộm.
Ngoài ra, người làm ca đêm, tiếp viên, nhân viên mặt đất thường đi về lúc khuya hoặc rạng sáng, khi đường vắng. Những khung giờ này cần cẩn thận hơn với nạn giật đồ, nhất là ở đoạn đường ít đèn hay đầu hẻm vắng.
Những khung giờ và vị trí nên cẩn thận hơn
Theo kinh nghiệm chung của khu đô thị đông dân, rủi ro cao hơn vào những lúc đường vắng như khuya và rạng sáng, ở những đoạn ít đèn, đầu hẻm vắng, khu vực đậu xe tạm không có người trông. Những lúc đông như tan tầm, chợ sáng, giờ khách bay đổ về lại là lúc móc túi và trộm vặt dễ hành động vì người ta mải chen chúc.
Người làm ca về khuya nên chọn tuyến đường có đèn, có hàng quán còn mở, báo người nhà giờ về, và khi vào hẻm thì để ý xem có ai đi theo không. Khách ở ngắn ngày nên hỏi chủ nhà hay lễ tân về những đoạn đường nên tránh vào ban đêm.
Giữ xe máy: thói quen quan trọng nhất
Khoá hai lớp. Ngoài khoá điện và khoá cổ, dùng thêm khoá đĩa hoặc khoá chữ U. Kẻ trộm thường chọn chiếc dễ lấy nhất trong dãy; thêm một lớp khoá là đủ khiến họ bỏ qua.
Không để xe ngoài cửa qua đêm. Nhà ống trong hẻm thường dắt xe vào nhà. Nhà trọ nên có chỗ để xe trong khu vực có cửa khoá, có người trông hoặc camera.
Gửi xe có vé. Khi gửi xe ở chợ, quán, bãi giữ xe, nhận vé hoặc thẻ, nhớ vị trí. Không để giấy tờ xe, chìa khoá dự phòng trong cốp.
Ghi lại thông tin xe. Chụp giấy đăng ký, ghi số khung, số máy, biển số ở nơi an toàn. Khi mất xe, có thông tin ngay giúp báo công an nhanh và chính xác.
Cẩn thận khi dừng xe ngắn. Dừng mua đồ vài phút cũng rút chìa khoá, khoá cổ. Nhiều vụ mất xe xảy ra đúng lúc chủ xe chạy vào cửa hàng "chỉ một chút".
Nhà trong hẻm sâu: cửa, khoá và hàng xóm
Nhà ống ở Tân Sơn Hòa thường có cửa sắt mặt trước, ban công và sân thượng nối liền với nhà bên cạnh. Kẻ gian có thể vào từ sân thượng hay ban công nhà kế bên đang sửa hoặc bỏ trống. Kiểm cửa lên sân thượng, lắp khoá chắc, nhưng không hàn kín toàn bộ lối thoát, vì khi cháy đó có thể là đường duy nhất ra ngoài.
Khi nhà bên cạnh đang xây sửa, có giàn giáo dựng sát, nên chú ý hơn tới cửa sổ và ban công nhà mình, nhắc chủ công trình thu dọn giàn giáo, thang vào cuối ngày. Hàng xóm trong hẻm nhắc nhau những chuyện này là cách giữ an ninh hiệu quả mà không tốn kém.
Giật đồ và móc túi: giữ điện thoại trên đường
Kiểu cướp giật phổ biến ở thành phố là đi xe máy áp sát, giật điện thoại hoặc túi xách của người đi đường hay người ngồi sau xe. Người vừa nghe điện thoại vừa đi bộ sát mép đường, người ngồi sau xe cầm điện thoại xem bản đồ, khách vừa xuống xe với túi đeo một bên là các tình huống dễ bị nhắm.
Cách giảm rủi ro: đi bộ phía trong vỉa hè, túi đeo chéo người và quay vào trong; khi cần xem bản đồ thì dừng lại ở chỗ an toàn, không vừa đi vừa cầm điện thoại chìa ra mặt đường; trên xe máy, người ngồi sau không cầm điện thoại giơ ra ngoài. Ở quán vỉa hè, không đặt điện thoại trên bàn sát mép đường.
Nếu bị giật, ưu tiên an toàn bản thân, không đuổi theo bằng xe máy trong tình trạng hoảng loạn vì dễ ngã hoặc va chạm. Ghi nhớ đặc điểm người, xe, hướng đi, rồi báo công an phường. Khoá tài khoản ngân hàng, ví điện tử, tài khoản mạng xã hội trên điện thoại bị mất càng sớm càng tốt.
Bảo vệ tài khoản khi lỡ mất điện thoại
Điện thoại bây giờ chứa ngân hàng, ví điện tử, tài khoản mạng xã hội, ảnh giấy tờ. Mất điện thoại nguy hiểm hơn mất món đồ đắt tiền. Hãy cài khoá màn hình mạnh, bật xác thực hai lớp cho ngân hàng và email, không lưu ảnh căn cước, mật khẩu trong thư viện ảnh mà không mã hoá.
Ghi lại sẵn ở nơi khác số tổng đài chăm sóc khách hàng của ngân hàng mình dùng, cách khoá sim với nhà mạng, cách định vị và xoá dữ liệu từ xa. Khi bị mất, làm các việc này trước, rồi mới trình báo. Mười lăm phút đầu là lúc kẻ gian thử truy cập tài khoản nhiều nhất.
Các kiểu lừa nhắm vào khách bay quanh nhà ga
Chèo kéo xe không rõ ràng. Người lạ mời chở về với giá "rẻ" rồi đòi thêm khi tới nơi. Nên dùng taxi xếp hàng ở khu vực chính thức, xe công nghệ đặt qua ứng dụng, hoặc xe đặt trước có thông tin rõ ràng; kiểm biển số trước khi lên xe.
Đổi tiền, bán sim ngoài quầy. Đổi tiền với người lạ dễ gặp tiền giả hoặc bị thiếu. Đổi ở ngân hàng, quầy có phép; mua sim ở điểm bán chính thức, kiểm thông tin đăng ký.
Nhờ xách hộ hành lý. Không nhận giữ hay mang hộ hành lý, gói đồ của người lạ, kể cả khi họ nói chỉ một lúc. Đây là quy tắc an ninh hàng không cơ bản.
Tin nhắn giả mạo hãng bay. Tin nhắn báo đổi chuyến, hoàn tiền kèm đường dẫn lạ, đề nghị cung cấp mã OTP là lừa đảo. Chỉ kiểm thông tin trên kênh chính thức của hãng bay.
Phòng ở "giá tốt" qua người môi giới đứng đường. Khách cần chỗ ở gần sân bay nên đặt qua kênh rõ ràng, xem phòng trước khi trả tiền, không đưa giấy tờ tuỳ thân gốc cho người lạ giữ.
An toàn trong nhà trọ và căn hộ dịch vụ
Nhà trọ, căn hộ dịch vụ ở Tân Sơn Hòa phục vụ nhiều người làm ở sân bay, tiếp viên, sinh viên. Rủi ro hay gặp là trộm đột nhập khi phòng vắng, mất đồ ở khu vực chung, và cháy nổ trong nhà nhiều tầng có lối thoát hẹp. Trước khi thuê, nên xem cửa phòng có khoá chắc không, cửa chính có khoá giờ khuya không, ai giữ chìa khoá dự phòng, có camera ở lối vào không.
Khi đi làm ca dài hay đi bay nhiều ngày, đóng cửa sổ, không để đồ giá trị ở chỗ nhìn thấy từ ngoài, nhờ người quen hoặc chủ nhà để ý. Không chia sẻ lịch đi vắng lên mạng xã hội. Nếu thuê chung, thoả thuận rõ ai giữ chìa khoá, khách đến chơi phải báo trước.
Phòng cháy là phần của an ninh mà nhiều người quên. Hỏi chủ nhà về bình chữa cháy, lối thoát hiểm, không sạc xe điện qua đêm trong hành lang hẹp, không câu nối điện tuỳ tiện. Chuyên mục nhà ở và thuê nhà của trang có bài riêng về an toàn cháy nổ nhà cho thuê.
Khách thuê ngắn ngày và căn hộ cho thuê theo đêm
Khu gần sân bay có nhiều căn hộ cho thuê theo đêm phục vụ khách bay quá cảnh hay đến sớm. Với người thuê, nên kiểm thông tin chủ nhà, xem đánh giá thật, không chuyển hết tiền trước cho người chưa từng gặp. Khi nhận phòng, đổi mật mã khoá nếu có thể, kiểm khoá cửa sổ và lối thoát hiểm.
Với hàng xóm của những căn hộ này, khách lạ ra vào liên tục là chuyện bình thường, nhưng nếu thấy dấu hiệu bất thường như tụ tập ồn ào khuya, mùi khét, người lạ dò cửa nhà khác, nên báo tổ dân phố hoặc chủ căn hộ. Chủ nhà cho thuê theo đêm có trách nhiệm khai báo lưu trú cho khách theo quy định; người thuê nên hợp tác cung cấp giấy tờ khi được yêu cầu.
Khi có chuyện: báo tin thế nào
Mất xe, mất đồ, bị lừa, thấy người khả nghi đều nên báo. Trình tự gợi ý:
- Bảo đảm an toàn cho bản thân và người đi cùng trước, rời khỏi chỗ nguy hiểm.
- Nếu có người bị thương hay sự việc đang diễn ra, gọi số khẩn cấp của công an hoặc cấp cứu.
- Ghi lại thời gian, địa điểm, đặc điểm người và phương tiện, giữ lại tin nhắn, hoá đơn, ảnh chụp nếu có.
- Đến công an phường Tân Sơn Hòa để trình báo; mang theo giấy tờ tuỳ thân, giấy đăng ký xe nếu mất xe.
- Báo tổ dân phố hoặc nhóm liên lạc của khu phố để hàng xóm cảnh giác, nhưng không đăng thông tin cá nhân của người bị nghi ngờ lên mạng.
- Khoá thẻ ngân hàng, tài khoản điện tử nếu mất ví, mất điện thoại; báo nhà mạng khoá sim.
Mối liên hệ với tổ dân phố và hàng xóm là lớp bảo vệ rẻ và hiệu quả nhất. Người mới đến nên chào hỏi, cho hàng xóm biết mình ở nhà nào; khi có người lạ lui tới, hàng xóm sẽ để ý giúp.
Câu hỏi thường gặp
Ở Tân Sơn Hòa có an toàn để thuê trọ một mình không?
Nhìn chung có, nếu chọn nhà trọ có cửa khoá, có người quản lý, khu vực để xe an toàn và giữ thói quen cẩn thận khi đi về khuya. Hỏi người đang thuê ở đó về chuyện mất đồ trước khi ký hợp đồng.
Ra sân bay nên đi xe gì để tránh bị chèo kéo?
Dùng taxi ở khu vực xếp hàng chính thức, xe công nghệ đặt qua ứng dụng, hoặc xe đặt trước có thông tin rõ ràng. Kiểm biển số trước khi lên xe. Không đi theo người lạ mời chào ở lối ra.
Mất xe máy thì làm gì đầu tiên?
Đến công an phường trình báo ngay, mang giấy tờ tuỳ thân và giấy đăng ký xe hoặc bản chụp. Cung cấp biển số, số khung, số máy, thời gian và vị trí mất. Báo tổ dân phố để hàng xóm xem lại camera nếu có.
Nhận tin nhắn báo chuyến bay bị huỷ kèm đường dẫn có nên bấm không?
Không. Hãy mở ứng dụng hoặc trang chính thức của hãng bay để kiểm tra, hoặc liên hệ qua kênh chính thức. Không cung cấp mã OTP, mật khẩu, số thẻ cho bất kỳ ai qua tin nhắn.
Tổ dân phố có vai trò gì với an ninh?
Tổ dân phố là đầu mối nắm tình hình dân cư, phổ biến thông báo của phường, phối hợp với công an khu vực. Khi có chuyện bất thường trong hẻm, báo tổ trưởng giúp tin đến đúng người nhanh hơn.
Có nên lắp camera trước nhà không?
Camera giúp răn đe và hỗ trợ khi có sự việc. Khi lắp, hướng camera vào khu vực nhà mình, tránh quay vào trong nhà hàng xóm để không xâm phạm riêng tư. Đặt mật khẩu mạnh cho camera kết nối mạng.