Sân bay Tân Sơn Nhất đông nhất vào dịp Tết Nguyên đán, mùa hè, các kỳ nghỉ lễ dài và cuối tuần. Trong ngày, những khung giờ có nhiều chuyến bay khởi hành gần nhau tạo ra hàng chờ dài ở hai chỗ: quầy làm thủ tục, gửi hành lý và khu kiểm tra an ninh. Cách đối phó hiệu quả nhất là làm thủ tục trực tuyến khi có thể, đi gọn, đến sớm theo khuyến nghị của hãng và cảng, và kiểm tra thông báo trước ngày bay.
Chuyện kẹt xe trên đường vào sân bay có bài riêng trong mục giao thông của trang. Bài này nói về những gì diễn ra bên trong nhà ga: chỗ nào hay ùn, vì sao ùn, và người đi máy bay làm gì để qua nhanh. Trang không nêu số chuyến bay, công suất hay giờ bay cụ thể vì các con số này thay đổi theo từng mùa.
Những thời điểm sân bay thường đông
Bảng dưới mô tả xu hướng chung theo trải nghiệm phổ biến; mức đông cụ thể mỗi năm khác nhau:
| Thời điểm | Vì sao đông | Lưu ý |
|---|---|---|
| Trước và sau Tết Nguyên đán | Người về quê và quay lại thành phố cùng lúc | Đông nhất năm; cảng và hãng thường ra khuyến cáo riêng |
| Mùa hè | Gia đình đi du lịch, học sinh nghỉ hè | Đông kéo dài nhiều tuần |
| Các kỳ nghỉ lễ dài trong năm | Nhiều người đi du lịch, về quê | Đông dồn vào ngày đầu và ngày cuối kỳ nghỉ |
| Cuối tuần | Người đi công tác về, người đi chơi ngắn ngày | Chiều thứ Sáu và chiều Chủ nhật hay đông |
| Sáng sớm và chiều tối trong ngày | Nhiều chuyến khởi hành gần nhau | Hàng chờ ở quầy và an ninh dài hơn |
Thời điểm đông trong nhà ga thường trùng với thời điểm đông trên đường vào sân bay, nên tác động nhân đôi. Ngày thường giữa tuần, giữa buổi sáng hay giữa buổi chiều nhìn chung dễ thở hơn, nhưng không phải lúc nào cũng vậy.
Hàng chờ thứ nhất: quầy làm thủ tục và gửi hành lý
Ở quầy làm thủ tục, hành khách đưa giấy tờ, nhận thẻ lên tàu bay, gửi hành lý ký gửi. Mỗi hành khách mất một khoảng thời gian, và khi nhiều chuyến cùng mở quầy, hàng chờ dài ra nhanh. Những hành khách cần xử lý phức tạp như hành lý quá cước, giấy tờ có vấn đề, đổi chuyến làm hàng chậm hơn nữa.
Cách tránh hàng này là làm thủ tục trực tuyến hoặc tại máy tự phục vụ nếu hãng cho phép. Nếu không có hành lý ký gửi, bạn có thể đi thẳng vào khu an ninh với thẻ lên tàu bay điện tử, tuỳ quy định của hãng cho từng loại vé, từng chặng bay. Nếu có hành lý ký gửi, nhiều hãng có quầy gửi hành lý riêng cho người đã làm thủ tục trực tuyến, thường ít người hơn.
Quầy làm thủ tục đóng trước giờ khởi hành một khoảng thời gian do hãng quy định. Đến sau giờ đóng quầy, hãng có thể từ chối phục vụ dù máy bay chưa cất cánh. Xem quy định này trên vé hoặc trang của hãng.
Hàng chờ thứ hai: kiểm tra an ninh
Sau quầy thủ tục là khu kiểm tra an ninh, nơi hành khách xuất trình giấy tờ và thẻ lên tàu bay, rồi cho hành lý xách tay qua máy soi, người qua cổng kiểm tra. Đây thường là nút thắt lớn nhất vào giờ đông, vì mọi hành khách của nhà ga đều phải qua đây, kể cả người đã làm thủ tục trực tuyến.
Tốc độ qua an ninh phụ thuộc rất nhiều vào chính hành khách. Một người phải lục túi tìm máy tính, chai nước, cởi áo khoác, tháo thắt lưng ngay trước máy soi làm chậm cả hàng. Chuẩn bị trước khi đến lượt giúp mọi người qua nhanh hơn.
Nếu hành lý bị giữ lại kiểm tra thêm, hợp tác với nhân viên, mở túi khi được yêu cầu. Thường là do một vật nhìn trên màn hình soi chưa rõ. Tranh cãi chỉ làm mất thời gian; đồ không được mang theo sẽ phải bỏ lại hoặc xử lý theo hướng dẫn. Kinh nghiệm chung là những món hay bị giữ nhất ở máy soi gồm chai nước quên trong ba lô, sạc dự phòng không rõ nhãn, kéo cắt móng, dao gọt trái cây nhỏ; dọn túi một lượt trước khi ra khỏi nhà sẽ bớt được phần lớn rắc rối này.
Chuẩn bị để qua nhanh trong giờ đông
Danh sách dưới đây áp dụng cho cả chuyến nội địa và quốc tế, tuỳ chỉnh theo quy định của hãng:
- Xem thông báo của hãng và của cảng một ngày trước khi bay: khuyến nghị thời gian có mặt, thay đổi nhà ga, lưu ý mùa cao điểm.
- Làm thủ tục trực tuyến khi hãng mở, lưu thẻ lên tàu bay điện tử trên điện thoại và chụp màn hình phòng khi mất mạng.
- Sắp hành lý xách tay gọn: đồ điện tử lớn, chất lỏng (nếu được mang) để ở ngăn dễ lấy.
- Giữ giấy tờ tùy thân và thẻ lên tàu bay trong một túi riêng, không cất lẫn trong vali.
- Mặc đồ đơn giản, hạn chế phụ kiện kim loại, giày dễ cởi nếu được yêu cầu.
- Đến nhà ga theo khuyến nghị của hãng; dịp Tết, hè, lễ dài thì đến sớm hơn nữa theo khuyến cáo của cảng.
- Vào ga rồi, đi thẳng làm thủ tục và qua an ninh trước; ăn uống, mua sắm sau, ở khu cách ly gần cửa ra tàu bay.
Thứ tự cuối cùng rất quan trọng. Nhiều người dành thời gian ăn uống ở khu công cộng trước khi qua an ninh, rồi gặp hàng chờ dài và trễ giờ lên tàu bay.
Đến sớm bao lâu là đủ
Không có một con số đúng cho mọi chuyến. Các hãng thường khuyến nghị thời gian có mặt tại sân bay trước giờ khởi hành, dài hơn với chuyến quốc tế so với chuyến nội địa. Vào mùa cao điểm, cảng hàng không có thể đưa ra khuyến cáo đến sớm hơn mức thông thường. Hãy lấy con số mới nhất từ hãng và cảng, không dựa vào lời khuyên chung trên mạng. Nếu bạn đi bằng vé có hành lý ký gửi, hoặc đi cùng người cần hỗ trợ, hãy coi khuyến nghị của hãng là mức tối thiểu chứ không phải mức vừa đủ.
Khi tính giờ rời nhà, cộng thêm: thời gian đi đường (có tính kẹt xe), thời gian tìm chỗ dừng xe, thời gian đi từ cửa nhà ga đến quầy, thời gian xếp hàng. Người ở Tân Sơn Hòa đi đường ngắn hơn người ở xa, nhưng các khoảng thời gian trong nhà ga thì như nhau.
Đến quá sớm cũng có cái giá: mệt, chờ lâu, quầy chưa mở. Nhưng với sân bay đông như Tân Sơn Nhất vào mùa cao điểm, rủi ro đến muộn lớn hơn nhiều so với rủi ro chờ thêm.
Khi bị kẹt trong hàng chờ mà sắp trễ
Nếu đang xếp hàng mà thấy giờ đóng quầy hoặc giờ lên tàu bay đến gần, đừng im lặng chờ. Báo ngay cho nhân viên của hãng đang điều phối hàng, đưa thẻ hoặc vé cho họ xem. Ở nhiều sân bay, nhân viên có thể đưa hành khách sắp trễ lên trước khi tình huống cho phép.
Ở khu an ninh, nếu sắp trễ giờ lên tàu bay, hỏi nhân viên hướng dẫn hàng. Tuỳ tình hình, họ có thể hỗ trợ. Không chen lấn, không tự ý vượt hàng, vì điều đó gây mất trật tự và có thể bị từ chối phục vụ.
Nếu vẫn lỡ chuyến, đến ngay quầy của hãng để được hướng dẫn đổi chuyến theo điều kiện vé. Giữ bình tĩnh và ghi lại thông tin trao đổi với hãng nếu cần khiếu nại sau.
Nếu bạn đi theo nhóm hoặc gia đình, cử một người cầm toàn bộ giấy tờ và chủ động trao đổi với nhân viên, những người còn lại giữ hành lý và trẻ nhỏ đứng gọn một chỗ. Một đầu mối rõ ràng giúp nhân viên xử lý nhanh hơn nhiều so với cả nhóm cùng hỏi một lúc, và tránh cảnh người này đi trước, người kia kẹt lại phía sau.
Mẹo cho người ở gần sân bay
Người ở Tân Sơn Hòa có thể quan sát mức đông của sân bay theo cách mà người ở xa không làm được: nhìn dòng xe trên đường Trường Sơn, Hồng Hà; nhìn lượng người kéo vali trên vỉa hè. Những dấu hiệu này cho biết hôm nay sân bay đông hay vắng.
Một mẹo khác: với chuyến bay sáng sớm dịp cao điểm, nhiều người ở gần sân bay vẫn chọn đến sớm hơn bình thường, vì hàng chờ có thể đã dài từ trước giờ mở quầy. Ở gần không có nghĩa là được ưu tiên trong nhà ga.
Và khi khách quen, bạn bè nhờ "ghé nhà gửi đồ rồi ra sân bay", hãy tính thêm thời gian cho chặng nhỏ ấy. Các chặng nhỏ cộng lại là thứ hay làm người ta trễ chuyến.
Cũng đừng quên rằng người ở gần sân bay hay là người được nhờ đưa tiễn vào giờ cao điểm. Nếu đưa người thân đi chuyến Tết, nên tính cả thời gian quay xe về nhà: đường vào nhà ga đông thì đường ra cũng đông, và chuyến đưa tiễn mười lăm phút ngày thường có thể kéo dài gấp mấy lần vào những ngày cao điểm nhất năm.
Đi cả gia đình trong mùa cao điểm
Gia đình có trẻ nhỏ, người già đi cùng nhau dịp Tết hay mùa hè gặp nhiều khó khăn nhất trong giờ cao điểm: hàng dài, đứng lâu, trẻ quấy, người già mỏi. Chia việc trước khi đi là cách giảm áp lực: một người lo giấy tờ, một người lo hành lý, một người lo trẻ nhỏ.
Làm thủ tục trực tuyến cho cả nhà nếu được, chọn chỗ ngồi gần nhau từ trước. Chuẩn bị đồ ăn nhẹ, nước, đồ chơi nhỏ cho trẻ trong túi xách tay; nhớ giới hạn chất lỏng nếu bay quốc tế. Trẻ nhỏ có thể được hãng hỗ trợ ưu tiên ở một số khâu, nhưng không phải hãng nào cũng có và không phải lúc nào cũng áp dụng được trong giờ đông.
Với người già, hỏi trước hãng về xe lăn hoặc người hỗ trợ trong nhà ga nếu họ khó đứng lâu. Đăng ký trước luôn tốt hơn xin tại chỗ, vì giờ cao điểm thì dịch vụ hỗ trợ cũng bận.
Cuối cùng, chấp nhận rằng ngày đi cao điểm sẽ mệt và lâu hơn. Chuẩn bị tâm lý cho cả nhà giúp mọi người kiên nhẫn hơn với hàng chờ, và chuyến đi bắt đầu nhẹ nhàng hơn.
Câu hỏi thường gặp
Làm thủ tục trực tuyến rồi có cần đến quầy không?
Nếu không có hành lý ký gửi và hãng cho phép dùng thẻ lên tàu bay điện tử cho chặng đó, bạn có thể đi thẳng vào khu an ninh. Nếu có hành lý ký gửi, bạn vẫn phải đến quầy gửi hành lý. Quy định khác nhau giữa các hãng và loại vé.
Dịp Tết nên đến sân bay trước bao lâu?
Lấy khuyến nghị mới nhất của hãng và của cảng hàng không, vì dịp Tết thường có khuyến cáo riêng, dài hơn ngày thường. Cộng thêm thời gian đi đường có tính kẹt xe. Không nên dựa vào kinh nghiệm ngày thường.
Vì sao khu an ninh hay đông hơn quầy thủ tục?
Vì mọi hành khách của nhà ga đều phải qua an ninh, kể cả người đã làm thủ tục trực tuyến hay không gửi hành lý. Tốc độ qua cũng phụ thuộc việc hành khách chuẩn bị đồ trước hay chưa.
Đến sau giờ đóng quầy thì sao?
Hãng có thể từ chối làm thủ tục dù máy bay chưa cất cánh. Bạn sẽ phải làm việc với hãng về đổi chuyến theo điều kiện vé, có thể mất phí. Đây là lý do nên đến sớm, nhất là mùa cao điểm.
Ngày nào trong tuần sân bay vắng hơn?
Theo trải nghiệm chung, giữa tuần thường dễ thở hơn cuối tuần, nhưng không phải lúc nào cũng đúng; mùa cao điểm có thể đông cả tuần. Không nên chọn giờ đi chỉ dựa vào kinh nghiệm này, vẫn phải xem khuyến nghị của hãng.