Đi bộ và đi xe đạp ở phường Tân Sơn Hòa hợp nhất với quãng ngắn trong khu: từ nhà ra chợ, ra trường, ra công viên Hoàng Văn Thụ, thậm chí ra nhà ga khi hành lý gọn. Mạng hẻm cho phép tránh phần lớn các trục đông xe. Khó khăn nằm ở vỉa hè các trục chính bị chiếm dụng, giao lộ rộng khó băng qua như Trường Sơn, Hoàng Văn Thụ, và nắng mưa của khí hậu nhiệt đới. Đi đúng giờ, đúng lối và cẩn thận ở chỗ băng qua đường là đủ để đi bộ trở thành cách đi lại dễ chịu.
Bài dành cho người muốn bớt dùng xe máy cho quãng ngắn, phụ huynh dạy con đi bộ tới trường, người làm ở sân bay ở gần, và khách muốn dạo một vòng khu cửa ngõ sân bay. Không có thông tin về làn xe đạp riêng hay dự án cải tạo vỉa hè trong bài; những điều đó cần theo dõi thông báo của thành phố.
Quãng nào nên đi bộ
Với nhiều người ở Tân Sơn Hòa, những việc hằng ngày như mua đồ ăn sáng, đi chợ, đưa con tới trường gần, đi gửi hàng nằm trong bán kính vài trăm mét đến khoảng một cây số. Đi xe máy cho những quãng này thường mất thời gian dắt xe, khởi động, tìm chỗ gửi, nhiều khi lâu hơn đi bộ.
Đi bộ trong hẻm còn có lợi là tránh hẳn dòng xe ở các trục chính, ít khói bụi hơn, gặp hàng xóm, biết thêm hàng quán trong khu. Người mới chuyển tới đi bộ vài tuần sẽ thuộc khu phố nhanh hơn nhiều so với chỉ chạy xe qua.
Quãng dài hơn, trời nắng gắt buổi trưa hay mưa lớn buổi chiều thì xe máy, xe đạp hay xe công nghệ hợp lý hơn. Không cần cực đoan, chỉ cần dùng đi bộ đúng chỗ.
Một lợi ích ít được nhắc: đi bộ giúp người ở khu sân bay "nghỉ" khỏi tiếng ồn động cơ xe máy của chính mình. Nhiều người kể rằng sau một thời gian đi bộ những quãng ngắn, họ thấy khu phố bớt ồn ào và dễ chịu hơn, dù tiếng máy bay vẫn vậy.
Vỉa hè các trục chính: thực tế và cách đi
Vỉa hè bị chiếm dụng. Xe máy đỗ, hàng quán bày bán, bậc thềm nhà dân lấn ra là cảnh quen ở nhiều trục. Người đi bộ hay phải bước xuống lòng đường. Khi buộc phải bước xuống, đi sát mép, quan sát xe phía sau, quay lại vỉa hè sớm nhất có thể.
Vỉa hè không bằng phẳng. Mỗi nhà một cốt nền, bậc lên xuống liên tục, gạch vỡ, nắp hố ga. Cẩn thận với người già, trẻ nhỏ, người kéo vali, xe đẩy em bé.
Lối xe ra vào nhà. Xe máy từ trong nhà, trong hẻm lao ra vỉa hè rồi xuống đường. Đi ngang các lối này nên chậm lại, nhìn vào trong.
Đoạn gần nhà ga. Nhiều người kéo vali, xe đón khách tấp vào lề. Đi bộ đoạn này cần để ý nhiều phía.
Bóng cây. Những trục có hàng cây lớn như quanh công viên Hoàng Văn Thụ dễ chịu hơn hẳn khi trời nắng.
Băng qua đường lớn an toàn
Băng qua những trục rộng, đông như Trường Sơn, Hoàng Văn Thụ là lúc người đi bộ dễ gặp nguy hiểm nhất. Một trình tự đơn giản:
- Ưu tiên băng qua ở nơi có đèn tín hiệu cho người đi bộ, vạch kẻ đường hay cầu vượt dành cho người đi bộ nếu có.
- Chờ đèn xanh dành cho người đi bộ; kể cả khi đèn xanh, vẫn nhìn xe rẽ phải, xe vượt đèn.
- Nếu không có đèn, chọn chỗ tầm nhìn tốt, không băng qua sau xe buýt, xe tải đang dừng che khuất.
- Đi thẳng, đều, không chạy, không dừng lại giữa chừng; giơ tay ra hiệu để người lái thấy.
- Không dùng điện thoại, không đeo tai nghe khi băng qua đường.
- Với trẻ nhỏ, người lớn nắm tay trẻ, đứng ở phía xe tới.
Người lái xe máy ở khu này quen đi sát, luồn lách; người đi bộ đi đều, dứt khoát giúp họ dễ đoán hướng và tránh. Do dự, tiến lùi giữa đường mới là điều nguy hiểm nhất.
Ban đêm, người đi bộ băng qua đường nên mặc áo sáng màu hoặc cầm đèn nhỏ, vì người lái khó thấy người mặc đồ tối giữa dòng đèn xe. Khi đi cùng người già, nhường họ thời gian, đừng giục chạy theo đèn đang sắp chuyển.
Kéo vali đi bộ ra nhà ga
Một nét riêng của Tân Sơn Hòa là có người ở đủ gần để đi bộ ra nhà ga sân bay. Với hành lý gọn, đi bộ tránh được đoạn kẹt xe trước nhà ga, không phụ thuộc gọi xe. Không ít người làm việc ở sân bay hay khách lưu trú quanh khu chọn cách này.
Tuy vậy, kéo vali trên vỉa hè không bằng phẳng, qua các giao lộ lớn, dưới nắng hay mưa không hề nhẹ. Nên chọn lộ trình có vỉa hè tốt, băng qua đường ở chỗ có đèn, tính thời gian dư. Vali bánh xe lớn dễ kéo hơn trên vỉa hè gồ ghề.
Khu vực vào nhà ga được bố trí cho dòng xe và người theo quy định riêng. Người đi bộ nên theo lối đi bộ, biển chỉ dẫn, không băng ngang làn xe đón trả khách. Lối đi bộ cụ thể nên quan sát tại chỗ vì có thể thay đổi.
Xe đạp trong khu dân cư
Xe đạp hợp với quãng vừa, trong hẻm và các đường nội khu. Học sinh đạp xe tới trường, người lớn đạp xe đi chợ, tập thể dục buổi sáng là cảnh vẫn còn ở nhiều khu dân cư Tân Bình cũ. Xe đạp không lo gửi xe khó, không khói, không tốn nhiên liệu.
Trên các trục lớn quanh sân bay, xe đạp đi chung làn với xe máy, xe máy chạy nhanh hơn nhiều. Người đạp xe nên đi sát lề phải, đội mũ bảo hiểm, có đèn và vật phản quang khi trời tối, ra hiệu tay khi rẽ. Với trẻ em, nên chọn lộ trình qua hẻm, tránh các trục chính giờ cao điểm.
Xe đạp điện, xe máy điện cho học sinh ngày càng phổ biến. Dù là xe gì, quy định về độ tuổi, mũ bảo hiểm và nơi được đi cần tìm hiểu và tuân thủ; sạc pin an toàn ở nhà là chuyện được bàn trong mục nhà ở.
Dạy trẻ đi bộ tới trường
Nhiều trẻ ở Tân Sơn Hòa học ở trường gần nhà, đủ gần để đi bộ. Đi bộ tới trường giúp trẻ vận động, tự lập và hiểu khu mình sống. Nhưng trẻ cần được dạy kỹ trước khi tự đi.
Bắt đầu bằng việc người lớn cùng đi một lộ trình cố định nhiều lần, chỉ cho trẻ những chỗ cần cẩn thận: đầu hẻm ra đường lớn, lối xe ra vào, chỗ băng qua đường. Dạy trẻ dừng lại nhìn hai phía trước khi qua, không chạy theo bạn ra đường, không nhận lời đi cùng người lạ.
Khi trẻ đã quen, có thể cho trẻ đi cùng nhóm bạn, người lớn theo dõi từ xa. Thời điểm cho trẻ tự đi tuỳ độ tuổi, mức độ chín chắn và độ an toàn của lộ trình, do gia đình quyết định. Lộ trình có băng qua trục lớn như Trường Sơn, Hoàng Văn Thụ thì nên có người lớn đi cùng lâu hơn.
Mặc cho trẻ quần áo sáng màu, đeo cặp có vật phản quang, dạy trẻ đi trên vỉa hè phía trong, không đi hàng ngang chắn lối. Những thói quen nhỏ này theo trẻ suốt đời, có ích ở bất cứ nơi đâu trẻ sống sau này.
Đi bộ buổi tối và trong hẻm khuya
Buổi tối, nhiều con hẻm trong phường đông vui với hàng quán, trẻ con chơi đùa, người ngồi hóng mát trước nhà. Đi bộ lúc này dễ chịu, nhưng xe máy vẫn ra vào hẻm liên tục; đi về một bên, nhường xe khi hẻm hẹp, để ý trẻ con chạy ra bất ngờ.
Về khuya, hẻm vắng hơn, có đoạn thiếu đèn. Người đi bộ một mình nên chọn hẻm quen, có ánh sáng, cầm đèn pin hoặc bật đèn điện thoại khi cần, giữ túi xách phía trong. Không đi bộ vừa đi vừa dùng điện thoại ở các đầu hẻm ra trục chính, nơi xe máy lao ra nhanh.
Người mới chuyển tới nên đi thử lộ trình về nhà vào ban ngày trước, để biết đoạn nào tối, đoạn nào có ổ gà, đoạn nào có chó thả rông. Hỏi hàng xóm về những lối đi an toàn, sáng sủa cũng là cách làm quen khu phố.
Người khuyết tật, người già, xe đẩy em bé
Vỉa hè nhiều bậc, nhiều chướng ngại khiến người đi xe lăn, người chống gậy, cha mẹ đẩy xe em bé gặp khó. Trên nhiều đoạn, họ buộc phải đi dưới lòng đường. Nếu bạn đi xe máy, ô tô, hãy chậm lại và nhường đường khi thấy những người này.
Với người già và trẻ nhỏ trong nhà, chọn lộ trình ít bậc, ít giao lộ lớn, nhiều bóng mát, dù xa hơn một chút. Công viên Hoàng Văn Thụ với lối đi rộng là nơi phù hợp để người già đi dạo, trẻ nhỏ tập đi xe đạp hơn là vỉa hè các trục chính.
Khi thấy vỉa hè hư hỏng, nắp hố ga hở, bậc thềm lấn chiếm gây nguy hiểm, phản ánh với tổ dân phố hay phường. Những phản ánh cụ thể từ người dân là nguồn thông tin quan trọng cho việc sửa chữa.
Giờ nào đi bộ dễ chịu
Khí hậu nóng ẩm khiến giờ đi bộ quan trọng không kém lộ trình. Bảng gợi ý theo nhịp chung, có thể điều chỉnh theo mùa:
| Khung giờ | Điều kiện thường gặp | Phù hợp với |
|---|---|---|
| Sáng sớm | Mát, xe còn thưa | Tập thể dục, đi chợ, dạo công viên |
| Giờ đi học, đi làm | Đông xe, đầu hẻm chật | Đưa trẻ đi học, cẩn thận ở chỗ qua đường |
| Giữa trưa | Nắng gắt | Hạn chế đi bộ quãng dài, đi dưới bóng cây |
| Chiều mùa mưa | Dễ có mưa giông | Mang ô, áo mưa; tránh đi khi có sấm sét |
| Tối | Mát hơn, phố đông hàng quán | Dạo phố, ăn tối; chú ý ánh sáng ở hẻm |
Mùa khô, buổi tối là lúc đi bộ dễ chịu nhất ở nhiều khu trong phường. Mùa mưa, đi sớm hay tranh thủ sau cơn mưa khi trời mát, đường đã ráo.
Dù đi giờ nào, mang theo nước uống, mũ nón và giày dép thoải mái. Người lớn tuổi đi bộ nên chọn giờ mát, đi cùng người thân hoặc bạn tập, và nghỉ khi thấy mệt; người có bệnh tim mạch, khớp nên hỏi bác sĩ về mức vận động phù hợp.
Câu hỏi thường gặp
Từ Tân Sơn Hòa đi bộ ra nhà ga sân bay được không?
Một số khu trong phường đủ gần để đi bộ ra nhà ga khi hành lý gọn. Chọn lộ trình có vỉa hè tốt, băng qua đường ở chỗ có đèn, tính dư thời gian. Trong khu nhà ga, đi theo lối đi bộ và biển chỉ dẫn, không băng qua làn xe đón trả khách.
Băng qua đường Trường Sơn đông xe thế nào cho an toàn?
Ưu tiên chỗ có đèn tín hiệu, vạch kẻ cho người đi bộ. Chờ đèn xanh, vẫn nhìn xe rẽ. Đi thẳng, đều, không chạy, không dừng giữa đường, giơ tay ra hiệu. Không dùng điện thoại khi qua đường. Trẻ nhỏ cần người lớn nắm tay.
Trẻ mấy tuổi thì có thể tự đi bộ tới trường?
Không có tuổi chung cho mọi trẻ. Tuỳ mức độ chín chắn của trẻ, độ dài và độ an toàn của lộ trình, có phải qua trục lớn hay không. Nên cùng đi với trẻ nhiều lần, rồi cho đi theo nhóm bạn trước khi để trẻ tự đi.
Đạp xe trên các trục quanh sân bay có nguy hiểm không?
Các trục này đông xe máy, ô tô chạy nhanh hơn xe đạp, nên cần cẩn thận: đi sát lề phải, đội mũ bảo hiểm, có đèn khi tối, ra hiệu khi rẽ. Với trẻ em, nên chọn lộ trình qua hẻm, tránh giờ cao điểm.
Đi dạo buổi sáng ở đâu trong phường?
Công viên Hoàng Văn Thụ là chỗ quen thuộc để đi dạo, tập thể dục buổi sáng của người dân khu này. Các hẻm yên tĩnh cũng là lựa chọn khi phố còn thưa xe. Tránh đi dọc trục chính giờ cao điểm vì đông xe và khói bụi.
Vỉa hè bị chiếm dụng thì phản ánh ở đâu?
Có thể phản ánh với tổ dân phố hoặc chính quyền phường, nơi phụ trách trật tự đô thị trên địa bàn. Nêu rõ vị trí, thời gian. Khi đang đi, nếu buộc phải xuống lòng đường, đi sát mép, quan sát xe và quay lại vỉa hè sớm.