Làm việc tại nhà dưới đường bay: họp trực tuyến, gọi điện và ghi âm khi máy bay qua

Làm việc tại nhà ở phường Tân Sơn Hòa vẫn suôn sẻ nếu chuẩn bị đúng: đặt góc làm việc ở phòng khuất, ít cửa kính; dùng tai nghe có micro đặt gần miệng thay vì micro của máy tính; bật chức năng lọc tiếng ồn của phần mềm họp; và tập thói quen tạm dừng vài giây khi máy bay qua. Với việc cần im tuyệt đối như ghi âm, quay video, nên làm vào khung giờ máy bay thưa mà bạn đã ghi nhận ở chính ngôi nhà mình.

Ngày càng nhiều người làm việc từ xa, học trực tuyến, bán hàng qua livestream ngay tại nhà. Ở khu sát sân bay Tân Sơn Nhất, tiếng máy bay là thách thức đặc thù. Bài tổng hợp cách bố trí, thiết bị theo nguyên lý (không quảng cáo hãng nào) và cách ứng xử khi đang họp mà máy bay gầm qua.

Vì sao micro "nghe" máy bay rõ hơn tai người

Khi ngồi trong phòng, tai người tự lọc bớt tiếng nền và tập trung vào giọng nói của người đối diện. Micro thì không có khả năng đó: nó thu mọi âm thanh trong phòng như nhau, rồi phần mềm họp nén lại và gửi đi. Tiếng máy bay vốn nhiều âm trầm, kéo dài, nên trong cuộc họp trực tuyến, người nghe ở đầu bên kia thường thấy tiếng ồn to và khó chịu hơn mức bạn cảm nhận tại chỗ.

Micro tích hợp trên máy tính xách tay thường đặt xa miệng, thu cả giọng nói lẫn tiếng vang trong phòng và tiếng ngoài cửa sổ. Khi giọng nói nhỏ so với tiếng nền, phần mềm khó tách hai thứ ra. Nguyên lý cơ bản để cải thiện: đưa micro lại gần miệng để giọng nói lớn hơn hẳn tiếng nền.

Một hệ quả khác là bộ lọc tiếng ồn của phần mềm họp có thể "cắt" luôn cả giọng nói khi tiếng máy bay quá lớn, khiến người nghe thấy bạn bị mất tiếng từng đoạn. Biết điều này giúp bạn chủ động dừng nói khi máy bay qua thay vì cố nói át.

Ngoài máy bay, khu này còn nhiều tiếng động khác dễ lọt vào micro: còi xe đón khách ngoài đường Trường Sơn, tiếng rao hàng trong hẻm, tiếng khoan của nhà đang sửa. Những cách xử lý trong bài áp dụng được cho tất cả, vì nguyên lý vẫn là giọng nói phải lớn hơn hẳn tiếng nền.

Chọn chỗ đặt góc làm việc

Phòng khuất, ít cửa kính. Như với phòng ngủ, góc làm việc nên ở phòng không hướng ra phía máy bay bay qua, xa mặt đường lớn. Phòng giữa của nhà ống thường là lựa chọn tốt.

Ngồi quay lưng vào chỗ mềm. Phía sau lưng là tủ quần áo, kệ sách, rèm vải giúp giảm tiếng vang mà micro thu được. Ngồi quay lưng vào bức tường trống, sàn gạch men trống thì giọng nghe vang như trong phòng tắm.

Tránh sát cửa sổ. Ngồi sát cửa sổ để có ánh sáng đẹp cho camera là thói quen phổ biến, nhưng ở gần sân bay, đó cũng là chỗ thu tiếng ồn nhiều nhất. Có thể dùng đèn bàn để bù sáng, ngồi lùi vào trong.

Phông nền đơn giản. Bức tường trơn hay kệ sách gọn làm phông nền vừa gọn mắt, vừa không để lộ cửa sổ có máy bay bay qua gây phân tâm cho người họp cùng.

Tách khỏi lối đi chung. Góc làm việc gần cầu thang, cửa chính dễ bị tiếng người trong nhà, tiếng xe ngoài hẻm lọt vào. Một cánh cửa đóng được giúp nhiều.

Thiết bị theo nguyên lý, không cần đắt

Không cần thiết bị chuyên nghiệp để họp trực tuyến tử tế ở nhà gần sân bay. Những thứ có tác dụng nhất, xếp theo thứ tự nên đầu tư:

• Tai nghe có micro cần (micro đặt sát miệng): cải thiện rõ nhất với chi phí thấp, vì giọng nói lớn hơn hẳn tiếng nền.
• Micro định hướng đặt trên bàn: thu chủ yếu phía trước, ít thu hai bên và phía sau; hợp với người không thích đeo tai nghe lâu.
• Rèm dày, thảm, vật mềm trong phòng: giảm vang, giúp giọng nói rõ hơn trên micro.
• Ron khe cửa sổ và cửa phòng: giảm tiếng ồn lọt vào, có lợi cho cả họp lẫn ngủ.
• Bật chức năng giảm ồn trong phần mềm họp: thử trước với một người bạn để chọn mức phù hợp.

Trước cuộc họp quan trọng, hãy gọi thử cho người quen, nhờ họ nghe lúc có máy bay qua. Một phút thử trước giúp tránh cảnh lúng túng trước khách hàng hay cấp trên.

Ứng xử khi máy bay qua giữa cuộc họp

Cách đơn giản và chuyên nghiệp nhất là tạm dừng. Khi nghe tiếng máy bay bắt đầu tới, nói ngắn "xin chờ vài giây, có máy bay đi qua", tắt micro, đợi tiếng ồn qua rồi tiếp tục. Phần lớn người họp cùng thông cảm, thậm chí thấy thú vị. Cố nói to át tiếng máy bay vừa mệt, vừa khiến người nghe chỉ nghe tiếng ồn.

Với cuộc họp nhiều người, giữ micro ở chế độ tắt khi không nói là thói quen tốt ở bất cứ đâu, càng quan trọng ở nhà gần sân bay. Khi tới lượt mình, bật micro và nói; nếu máy bay tới, tắt lại.

Nếu thường xuyên họp với đối tác mới, nên nói trước ở đầu buổi một câu ngắn kiểu "chỗ làm việc của mình ở gần sân bay nên thỉnh thoảng có tiếng máy bay, mình sẽ tạm dừng vài giây nếu cần". Một câu giới thiệu trước giúp mọi người không bất ngờ, và biến một điểm bất lợi thành chuyện mở đầu câu chuyện tự nhiên.

Ghi âm, quay video, livestream

Những việc đòi hỏi âm thanh sạch như ghi âm giọng đọc, quay video bài giảng, livestream bán hàng khó hơn nhiều so với họp. Cách thực tế là chọn khung giờ. Trong vài tuần ở nhà, ghi lại những khung giờ máy bay qua thưa; dùng chính khung đó cho việc quay ghi. Lưu ý hướng cất hạ cánh thay đổi theo gió nên khung giờ yên có thể thay đổi theo mùa.

Khi ghi âm, đặt micro gần nguồn âm, phòng có nhiều vật mềm. Chia nội dung thành đoạn ngắn để nếu máy bay qua giữa chừng thì chỉ phải ghi lại đoạn ấy. Với video, chuẩn bị tinh thần dừng quay khi máy bay tới, nghỉ vài giây rồi quay lại câu vừa nói.

Livestream thì không thể dừng, nên có thể biến tiếng máy bay thành một phần câu chuyện, nói ngắn với người xem rằng mình ở gần sân bay. Với nhiều người bán hàng trực tuyến ở khu này, đó lại là nét riêng dễ nhớ.

Chỉ có một phòng trọ: làm việc thế nào

Không phải ai cũng có nhà nhiều phòng để chọn chỗ yên. Nhiều người trẻ làm việc ở khu sân bay thuê phòng trọ, căn hộ nhỏ một phòng, nơi giường, bàn làm việc và bếp nằm chung một không gian. Với họ, mọi giải pháp phải gọn, rẻ, không cần khoan đục.

Đặt bàn làm việc ở góc xa cửa sổ nhất, quay mặt vào tường trong. Treo một tấm rèm dày ở cửa sổ, kéo khi họp. Dựng một kệ sách hay tủ vải nhỏ bên cạnh bàn làm vách mềm, vừa phân chia không gian vừa giảm vang. Đệm ghế, thảm nhỏ dưới bàn cũng giúp căn phòng bớt dội âm.

Thiết bị quan trọng nhất trong trường hợp này là tai nghe có micro gần miệng, vì không có cách nào làm cả căn phòng yên. Đặt laptop trên chồng sách cho camera ngang mắt, phông nền là bức tường trơn hay tấm rèm, người họp cùng sẽ không thấy giường hay bếp phía sau. Với những buổi họp quan trọng, cân nhắc ra một quán yên tĩnh trong hẻm hay chỗ làm việc chung gần đó.

Giữ sức khoẻ khi làm việc cả ngày trong môi trường ồn

Tiếng ồn nền kéo dài, dù không quá lớn, cũng làm người ta mệt hơn khi phải tập trung lâu. Đeo tai nghe liên tục nhiều giờ cũng gây mỏi tai, nóng tai. Cách đơn giản là xen kẽ: sau mỗi khoảng làm việc tập trung, tháo tai nghe, đứng dậy, đi lại, uống nước, nhìn xa vài phút.

Giữ âm lượng tai nghe ở mức vừa phải, không tăng âm lượng để át tiếng máy bay. Thói quen nghe to kéo dài không tốt cho tai. Khi thấy ù tai sau một ngày làm việc, nghe kém tạm thời, hay đau tai, hãy giảm âm lượng, nghỉ ngơi, và đi khám tai mũi họng nếu triệu chứng không hết.

Ra ngoài một chút trong ngày, ví dụ đi bộ ra công viên Hoàng Văn Thụ giờ nghỉ trưa hay chiều muộn, giúp đầu óc nghỉ ngơi thật sự. Làm việc tại nhà dễ biến thành ngồi lì cả ngày, và ở nơi nhiều tiếng động, việc thay đổi không gian càng có ích.

Kế hoạch một ngày làm việc ở nhà gần sân bay

Ví dụ giả định về cách sắp việc theo mức cần yên tĩnh. Khung giờ chỉ minh hoạ; bạn nên điều chỉnh theo quan sát thực tế tại nhà mình:

Sắp xếp kiểu này không làm mất thêm thời gian, chỉ là đổi thứ tự công việc. Người làm việc tại nhà lâu năm ở khu sân bay thường tự hình thành lịch riêng mà không cần nghĩ nhiều.

Khi nào nên thuê chỗ làm việc bên ngoài

Nếu công việc phần lớn là gọi điện, họp với khách, ghi âm, mà nhà không có phòng nào đủ yên dù đã cải thiện, việc thuê một chỗ làm việc chung hay văn phòng nhỏ có thể đáng cân nhắc. Không nhất thiết thuê xa; trong cùng khu Tân Bình cũ hay các phường lân cận cũng có những nơi xa trục bay hơn.

Một phương án lai là làm việc tại nhà những ngày nhiều việc đọc viết, ra ngoài những ngày có cuộc họp quan trọng. So sánh chi phí đi lại, thời gian kẹt xe với lợi ích yên tĩnh để quyết định. Mỗi người có cân nhắc riêng; điều quan trọng là đừng để tiếng ồn làm giảm chất lượng công việc mà không tìm cách xử lý.

Với chủ doanh nghiệp nhỏ đặt văn phòng ngay trong nhà ở khu sân bay, có thể dành riêng một phòng được cách âm kỹ hơn làm phòng họp, còn các phòng khác giữ bình thường. Đầu tư tập trung vào một phòng thường hiệu quả hơn rải đều cả nhà.

Câu hỏi thường gặp

Tai nghe chống ồn có giúp người nghe bên kia không nghe tiếng máy bay không?

Tai nghe chống ồn chủ động giúp bạn nghe rõ hơn và đỡ mệt, nhưng không nhất thiết giúp người bên kia. Điều giúp họ là micro: micro đặt gần miệng, có khả năng lọc tiếng nền. Khi chọn tai nghe để họp, xem kỹ cả phần micro.

Có nên tắt hẳn chức năng giảm ồn của phần mềm họp không?

Thường nên bật. Ở nhà gần sân bay, chức năng này giúp giảm tiếng ồn nền đáng kể. Nhưng khi tiếng máy bay rất lớn, nó có thể cắt luôn giọng nói. Thử với người quen để chọn mức phù hợp, và tạm dừng nói khi máy bay qua.

Khung giờ nào máy bay qua thưa nhất?

Không có câu trả lời chung vì phụ thuộc lịch bay, mùa và hướng cất hạ cánh theo gió. Cách đáng tin nhất là tự ghi lại trong vài tuần tại chính ngôi nhà của mình. Khung giờ yên có thể thay đổi khi gió đổi mùa.

Ghi âm podcast ở nhà gần sân bay có khả thi không?

Khả thi nếu chọn phòng có nhiều vật mềm, micro đặt gần, ghi vào giờ máy bay thưa, chia đoạn ngắn để ghi lại khi cần. Phần mềm xử lý âm thanh có thể giảm bớt tiếng nền, nhưng ghi sạch ngay từ đầu vẫn tốt hơn nhiều so với sửa sau.

Làm sao để đối tác không thấy thiếu chuyên nghiệp khi có tiếng máy bay?

Nói trước một câu ngắn ở đầu buổi rằng chỗ làm gần sân bay, tạm dừng vài giây khi có máy bay, tắt micro khi không nói. Sự chủ động và bình tĩnh tạo ấn tượng chuyên nghiệp hơn là cố che giấu hay nói át tiếng ồn.

Trẻ học trực tuyến và bố mẹ làm việc tại nhà cùng lúc thì sắp xếp sao?

Ưu tiên phòng yên nhất cho người có cuộc họp quan trọng hay giờ kiểm tra của trẻ. Cả hai nên dùng tai nghe có micro để không thu tiếng của nhau. Thống nhất lịch trong ngày từ tối hôm trước giúp tránh tranh chỗ.