Người làm việc ở sân bay Tân Sơn Nhất — nhân viên mặt đất, an ninh, kỹ thuật, bếp suất ăn, dịch vụ trong nhà ga — thường làm theo ca, có ca bắt đầu từ trước bình minh, có ca kết thúc sau nửa đêm. Phòng trọ ở phường Tân Sơn Hòa (Phường 1, 2, 3 Tân Bình cũ) rất được chuộng vì gần nhà ga, nhưng phòng hợp với người làm ca phải đáp được ba yêu cầu: ngủ được vào ban ngày, ra vào được mọi giờ, và để xe an toàn.
Bài này viết cho người sắp đi làm ở sân bay hoặc vừa chuyển ca, cần một chỗ ở gọn mà không biến cuộc sống thành cuộc chiến với chủ trọ và hàng xóm. Không có giá thuê ở đây, vì giá thay đổi theo thời điểm; thay vào đó là những điều nên hỏi và nên kiểm để không phải dọn đi sau một tháng.
Vì sao người làm ca khó tìm phòng hơn người làm giờ hành chính
Khu trọ được thiết kế cho nhịp sống phổ biến: đi làm buổi sáng, về buổi tối, ngủ ban đêm. Cổng đóng lúc khuya, hàng xóm sinh hoạt ồn vào buổi chiều và cuối tuần, đèn hành lang bật sáng cả đêm. Người làm ca ngược hẳn nhịp đó. Bạn về nhà lúc hai giờ sáng, cần mở cổng mà không đánh thức cả dãy. Bạn ngủ lúc mười giờ trưa, khi phòng bên cạnh mở nhạc và tiếng khoan sửa nhà vang khắp hẻm.
Va chạm vì vậy không do ai xấu, mà do hai nhịp sống chồng lên nhau. Chọn phòng đúng là chọn chỗ mà sự chồng lên ấy ít nhất: chủ trọ quen người làm ca, cổng có cách mở riêng, phòng nằm ở góc yên, và hàng xóm phần đông cũng đi làm. Nhiều khu trọ quanh sân bay đã quen với người làm hàng không, nên hỏi thẳng "ở đây có ai làm ca sân bay không" là câu hỏi có ích. Câu trả lời của chủ trọ, và cả thái độ khi trả lời, cho bạn biết họ có sẵn lòng sắp xếp cho người sống lệch giờ hay không.
Năm câu hỏi về giờ giấc phải hỏi chủ trọ
Cổng mở bằng gì và mấy giờ khoá? Khoá chìa riêng, khoá vân tay hay thẻ từ cho từng người là lý tưởng. Nếu chủ trọ tự tay mở cổng sau giờ nào đó thì người làm ca sẽ khổ cả hai bên. Hỏi rõ có cho người về sau nửa đêm tự mở không.
Đèn và camera ở lối đi có bật cả đêm không? Đèn sáng ở lối vào là điều tốt cho an toàn khi bạn đi về lúc vắng người. Camera ở cổng và chỗ để xe giúp yên tâm hơn, miễn là không quay vào bên trong phòng.
Có quy định giữ yên lặng vào giờ nào không? Nhiều khu trọ có nội quy giữ yên ban đêm, ít nơi để ý tới giờ trưa. Nếu bạn ngủ ngày, hỏi xem dãy phòng có ai mở karaoke, làm hàng hay sửa xe ngay trong khu không.
Có ai sửa chữa, xây dựng gì sắp tới không? Tiếng khoan đục từ công trình bên cạnh là kẻ thù của giấc ngủ ngày. Hỏi chủ trọ và nhìn quanh xem có căn nào đang tháo dỡ, xây mới. Công trình kéo dài vài tháng có thể khiến bạn phải dọn đi.
Giờ thu tiền, ghi điện nước, dọn vệ sinh chung là lúc nào? Chủ trọ gõ cửa lúc chín giờ sáng để ghi điện là chuyện bình thường với người làm giờ hành chính, nhưng với người vừa tan ca đêm thì là lúc đang ngủ say nhất. Thoả thuận trước cách thu tiền qua chuyển khoản, ghi chỉ số bằng ảnh.
Phòng ngủ được ban ngày trông như thế nào
Một phòng trọ ngủ được ban ngày thường có ba đặc điểm. Thứ nhất, ít cửa sổ hướng thẳng ra lối đi chung hoặc mặt đường; cửa sổ thông ra giếng trời hay khoảng thoáng phía sau thì yên hơn. Thứ hai, cửa ra vào kín, đóng lại không còn khe hở lớn ở chân cửa — khe hở là đường tiếng ồn và ánh sáng đi vào. Thứ ba, phòng không nằm sát cầu thang chung, chỗ để xe hay phòng giặt, những nơi có người qua lại suốt ngày.
Phòng tầng trên cùng dưới mái tôn thường nóng vào buổi trưa, chính lúc người làm ca đêm cần ngủ. Nếu buộc phải thuê phòng này, hỏi xem mái có lớp chống nóng không và quạt hoặc máy lạnh có dùng được liên tục không. Phòng tầng trệt mát hơn nhưng gần lối đi, dễ nghe tiếng xe và tiếng người.
Những thứ bạn tự làm được mà không cần sửa nhà: rèm cản sáng dày, miếng chặn khe chân cửa, nút bịt tai, máy tạo tiếng ồn trắng hoặc quạt chạy đều. Chuyện cách âm sâu hơn — thay cửa, dán kính, bố trí phòng ngủ trong căn nhà lớn — thuộc mục Sống cạnh đường bay của trang. Với phòng trọ, vì không được tự ý sửa, mấy món rời này đã giúp được nhiều.
Chỗ để xe: chuyện nhỏ thành chuyện lớn
Người làm sân bay phần đông đi xe máy. Ở khu trọ, chỗ để xe là nơi hay mất đồ, hay va quẹt và hay cãi nhau nhất. Hỏi rõ xe để trong nhà hay ngoài hẻm, có khoá cổng không, có ai trông không, có tính phí riêng không. Nếu chỗ để xe chật, người về khuya phải dắt len giữa các xe đang đậu, dễ làm đổ xe người khác.
Với xe máy điện và xe đạp điện, phải hỏi thêm chuyện sạc. Sạc xe trong phòng ngủ hoặc ở lối thoát hiểm là điều rất không nên vì nguy cơ cháy; khu trọ tốt nên có chỗ sạc riêng, thoáng, có ổ cắm đúng tải và có người để mắt. Phần an toàn cháy nổ ở nhà cho thuê có bài riêng trong mục này, bạn nên đọc trước khi chọn phòng.
Một lưu ý thực tế: khi đi ca sớm, bạn dắt xe ra lúc trời còn tối và hẻm vắng. Lối từ chỗ để xe tới cổng nên có đèn, không có bậc cao, không phải khiêng xe qua ngạch cửa. Thử dắt xe một lượt lúc đi xem phòng là biết ngay.
Phòng trọ, phòng trong nhà có chủ, căn hộ nhỏ: so theo nhu cầu người làm ca
Ba kiểu chỗ ở phổ biến quanh sân bay có ưu nhược khác nhau với người sống ngược giờ:
| Tiêu chí | Dãy phòng trọ | Phòng trong nhà chủ ở | Căn hộ nhỏ trong toà nhà |
|---|---|---|---|
| Ra vào giờ khuya | Tuỳ khoá cổng; nhiều nơi đã có khoá riêng | Thường khó hơn vì đi qua không gian của gia đình chủ | Thường dễ, có bảo vệ trực |
| Yên tĩnh ban ngày | Tuỳ hàng xóm; hay có tiếng sinh hoạt | Thường yên hơn nếu chủ nhà ít người | Tuỳ tầng và hướng |
| Để xe | Chung, chật vào buổi tối | Ít xe, nhưng phải xếp gọn | Hầm hoặc bãi riêng, có thể tính phí |
| Tự do sinh hoạt | Khá tự do trong phòng | Phải theo nếp nhà | Tự do nhất |
| Gắn bó với hàng xóm | Dễ quen, dễ nhờ nhau | Gần gũi, cũng dễ phiền | Ít giao lưu |
Người mới vào nghề hay chọn dãy trọ vì gọn và gần đồng nghiệp. Sau một thời gian, nhiều người chuyển sang phòng trong nhà yên tĩnh hoặc ở ghép một căn nhỏ với người cùng ca để chủ động giờ giấc hơn.
Kiểm nhanh trước khi đặt cọc
Một danh sách để mang theo khi đi xem phòng, mất chưa tới mười lăm phút:
- Đóng cửa phòng, tắt đèn giữa ban ngày: phòng tối tới đâu, ánh sáng lọt qua chỗ nào.
- Đứng trong phòng năm phút, nghe tiếng từ lối đi, phòng bên, mặt đường và trên trời.
- Bật thử máy lạnh hoặc quạt, vòi nước, bình nóng lạnh; xem ổ điện có lỏng, có dấu cháy xém không.
- Nhìn trần và góc tường tìm vết thấm; phòng ẩm thì ngủ ngày rất khó chịu.
- Hỏi số người ở trong dãy, có trẻ nhỏ không, có ai làm hàng tại phòng không.
- Hỏi cách đăng ký tạm trú và chủ trọ có sẵn sàng phối hợp không.
- Hỏi điều kiện trả cọc khi bạn đổi ca, chuyển nơi làm hoặc phải dọn đi sớm.
Người làm hàng không đôi khi bị điều chuyển lịch hoặc nơi làm. Điều khoản dọn đi sớm vì lý do công việc nên được nói rõ từ đầu, ghi vào hợp đồng, để tránh mất trắng tiền cọc.
Sống tử tế với hàng xóm khi mình đi về lệch giờ
Sống ngược giờ thì cũng có lúc mình làm phiền người khác. Tiếng xe máy nổ máy lúc bốn giờ sáng trong hẻm hẹp vang rất xa; tiếng đóng cửa sắt lúc nửa đêm làm cả dãy giật mình. Dắt xe ra đầu hẻm rồi mới nổ máy, khép cửa nhẹ tay, đi dép mềm ở cầu thang — vài thói quen nhỏ ấy giữ được thiện cảm lâu dài.
Bếp chung là chỗ thứ hai hay va chạm. Người tan ca đêm muốn nấu bữa lúc năm giờ sáng, đúng lúc cả dãy còn ngủ; tiếng xào nấu, mùi dầu mỡ lan qua lối đi. Nếu được, chọn phòng có góc nấu riêng hoặc chuẩn bị sẵn đồ ăn nguội cho những bữa lệch giờ. Máy giặt chung cũng vậy: giặt lúc nửa đêm thì tiếng vắt rung cả sàn.
Ngược lại, khi cần ngủ ngày, một lời nhờ khéo với hàng xóm thường hiệu quả hơn khiếu nại với chủ trọ. Nói rõ mình làm ca ở sân bay, giờ nào cần yên, và cảm ơn khi họ để ý. Ở những khu quen người làm hàng không, chuyện này không lạ, và người ta thường thông cảm.
Ăn uống và sức khoẻ khi sống lệch giờ ở khu sân bay
Quanh khu sân bay có khá nhiều hàng quán mở sớm và đóng muộn, vì chính lượng người làm ca và khách đi chuyến tạo ra nhu cầu đó. Nhưng ăn ngoài mọi bữa vào giờ lệch thì dễ ăn vội, ăn nhiều dầu mỡ và thất thường. Khi chọn phòng, xem có tủ lạnh nhỏ dùng được không, có chỗ đun nước, hâm đồ ăn không; những thứ này giúp bạn chủ động bữa ăn sau ca.
Giấc ngủ của người làm ca phụ thuộc rất nhiều vào thói quen giữ đều: ngủ vào cùng khung giờ sau mỗi loại ca, phòng tối và mát, hạn chế cà phê gần giờ ngủ. Phòng trọ chỉ là một phần của bức tranh ấy, nhưng là phần bạn chọn được ngay từ đầu. Nếu thấy mệt mỏi kéo dài, mất ngủ nhiều tuần hay tim đập bất thường, nên đi khám thay vì tự chịu đựng.
Một điều nhỏ: người ở một mình làm ca nên có ít nhất một người trong dãy hoặc trong nhóm đồng nghiệp biết lịch của mình. Khi ốm bất chợt sau ca đêm, có người để nhắn là rất đáng giá.
Câu hỏi thường gặp
Có nên chọn phòng thật sát nhà ga để đi bộ đi làm không?
Gần là lợi thế, nhất là khi đi ca sớm hoặc về khuya. Nhưng phòng sát trục ra vào sân bay thường ồn tiếng xe suốt ngày, khó ngủ ngày. Nhiều người chọn phòng trong hẻm cách vài trăm mét để cân bằng giữa đường đi và giấc ngủ.
Chủ trọ không cho về sau nửa đêm thì làm sao?
Trao đổi thẳng từ trước khi ký, đưa lịch ca để chủ trọ hiểu. Nếu chủ trọ không đổi được cách khoá cổng, nên tìm chỗ khác thay vì ký rồi ngày nào cũng phải gọi cửa. Chuyện này lặp lại hằng tuần sẽ thành mâu thuẫn.
Ở trọ một mình làm ca đêm có an toàn không?
Có thể an toàn nếu lối đi có đèn, cổng khoá riêng, chỗ để xe có người để mắt và bạn quen vài người trong dãy. Nên báo cho người thân hoặc đồng nghiệp lịch về của mình và tránh đi hẻm tối, vắng vào giờ khuya.
Phòng trọ có cần đăng ký tạm trú không khi mình chỉ ở vài tháng?
Theo quy định về cư trú, người đến ở một nơi ngoài nơi thường trú trong một khoảng thời gian nhất định phải đăng ký tạm trú. Dù ở ngắn, bạn vẫn nên làm để thuận tiện giấy tờ. Hỏi công an phường Tân Sơn Hòa về quy định đang áp dụng.
Sạc xe điện ở phòng trọ cần chú ý gì?
Không sạc trong phòng ngủ, không sạc qua đêm khi không có ai trông, không để xe sạc chắn lối thoát. Dùng bộ sạc đúng loại, ổ cắm chắc chắn. Nếu khu trọ có khu sạc riêng thông thoáng, hãy dùng chỗ đó.