Phường Tân Sơn Hòa không có một món đặc sản riêng; cái đáng ăn ở đây là ba lớp món chồng lên nhau: món Bắc quanh chợ Phạm Văn Hai, sát khu Ông Tạ (vùng quanh Cách Mạng Tháng Tám – Phạm Văn Hai), hàng ăn nhanh – ăn khuya phục vụ người ra vào sân bay Tân Sơn Nhất, và bữa cơm phần, quán cơm bình dân cho dân văn phòng, nhân viên hàng không dọc Trường Sơn, Hồng Hà, Phổ Quang.
Phường mới gồm Phường 1, 2, 3 của quận Tân Bình cũ. Bài này gom bức tranh chung để bạn biết đi về hướng nào khi đói, giờ nào thì có món gì. Các bài khác trong mục đi sâu vào từng mảng: chợ, ăn sáng, ăn khuya, cơm trưa, cà phê. Không nêu tên quán, không giá.
Một lưu ý về địa chỉ: nhiều quán vẫn ghi "Phường 1", "Phường 2", "Phường 3, Tân Bình" trên biển và trên ứng dụng bản đồ. Những địa chỉ đó nay đều nằm trong phường Tân Sơn Hòa.
Vì sao bữa ăn ở đây có ba lớp
Lớp thứ nhất đến từ cư dân. Vùng Tân Bình phía nam sân bay có nhiều gia đình gốc Bắc lập nghiệp từ giữa thế kỷ XX, quây quần quanh khu Ông Tạ. Đi qua đường Phạm Văn Hai và các hẻm quanh chợ, bạn dễ thấy hàng giò chả, bánh cuốn, bún chả, xôi, dưa cà, những thứ không phải ở khu nào của Sài Gòn cũng nhiều như vậy.
Lớp thứ hai đến từ sân bay. Khu nhà ga trên đường Trường Sơn kéo theo một dòng người không ngủ: hành khách, người đưa đón, tài xế, nhân viên mặt đất, tiếp viên, người làm ca đêm. Hàng ăn quanh đó mở sớm, đóng muộn, bán món nhanh, có chỗ ngồi chờ.
Lớp thứ ba là món chung của Sài Gòn: cơm tấm, hủ tiếu, bún bò, mì Quảng, phở, bánh mì, ốc, lẩu. Những món này có mặt khắp các hẻm, phục vụ người ở trọ, sinh viên, dân văn phòng. Cộng ba lớp lại, một phường không lớn có số hàng ăn dày hơn nhiều nơi khác.
Đói vào giờ nào thì tìm về đâu
Bảng tóm hướng tìm theo giờ trong ngày. Tên đường dùng để định hướng; hàng quán thay đổi liên tục, nên xem tại chỗ.
| Giờ | Món dễ tìm | Tìm ở đâu trong phường |
|---|---|---|
| Sáng sớm | Bánh mì, xôi, bánh cuốn, phở, hủ tiếu, cơm tấm | Quanh chợ Phạm Văn Hai, đầu các hẻm lớn, gần khu nhà ga |
| Trưa | Cơm phần, cơm văn phòng, bún, mì | Các trục văn phòng Hồng Hà, Phổ Quang, Trường Sơn, Hoàng Văn Thụ |
| Chiều | Bánh tráng, chè, xiên que, nước mía, trà | Cổng trường, đầu hẻm, phía trước chợ |
| Tối | Lẩu, ốc, nướng, cơm gà, bún riêu, ăn vặt | Phạm Văn Hai, Lê Văn Sỹ và các đường nhỏ quanh chợ |
| Khuya | Cháo, hủ tiếu gõ, cơm, mì, bánh mì | Rải rác gần khu sân bay và các trục lớn |
Một mẹo cũ của người Sài Gòn vẫn dùng được: quán đông người địa phương ngồi ăn, nhất là người mặc đồng phục đi làm, thường là quán ổn định về chất lượng và có giá hợp túi.
Những món nên thử khi ở trong phường
Món Bắc quanh Ông Tạ. Bánh cuốn tráng tay, bún chả, bún thang, xôi xéo, giò chả, nem rán. Hàng gia đình gốc Bắc thường nêm nhạt hơn và dùng nước mắm pha theo kiểu quê.
Cháo và món nước buổi sáng. Cháo sườn, cháo lòng, hủ tiếu, phở. Buổi sáng mát là lúc hợp với một tô nóng trước giờ làm hoặc trước chuyến bay sớm.
Cơm tấm và cơm phần. Món của người đi làm: nhanh, no, ăn được cả sáng lẫn trưa. Quanh các trục văn phòng có nhiều quầy cơm phần bán theo giờ trưa.
Ăn vặt tối Phạm Văn Hai. Cá viên chiên, bánh tráng, xiên nướng, chè, bún cá, mì Quảng. Phía trước chợ buổi tối là chỗ quen của học sinh, sinh viên, dân ở trọ.
Ốc và món nhậu nhẹ. Ốc luộc, ốc xào, nghêu, sò nướng. Ăn ốc nên chọn hàng đông, hàng tươi, nấu chín kỹ.
Cà phê. Từ cà phê cóc vỉa hè đến quán có tầng thượng nhìn về hướng máy bay lên xuống. Ngồi cà phê là nhịp sống, không chỉ là đồ uống.
Tìm quán ngon mà không cần ai giới thiệu
Cách chắc chắn nhất là hỏi người đang làm việc gần đó: bác giữ xe, người bán tạp hoá, tài xế xe ôm đứng đón khách. Họ ăn quanh khu cả ngày, biết hàng nào đều tay, hàng nào hôm có hôm không. Câu hỏi nên cụ thể: "quanh đây ăn sáng chỗ nào ổn", "bánh cuốn gần đây có hàng nào tráng tại chỗ".
Thứ hai là nhìn nhịp quán. Quán ngon thường bán một vài món chính, có lượng khách quen ổn định, nồi nước dùng sôi liên tục, bát đĩa thu dọn nhanh. Quán bán quá nhiều món trong một gian bếp nhỏ thì khó giữ món nào cũng ngon.
Thứ ba, đọc đánh giá trên mạng nên đọc cái mới nhất và đọc cả lời chê. Hàng ăn trong hẻm hay đổi chủ, đổi người nấu; một quán được khen nhiều năm trước có thể đã khác. Ảnh chụp do khách đăng gần đây đáng tin hơn ảnh của chính quán.
Ăn uống an toàn ở khu đông người
Phường đông dân, nóng quanh năm, nhiều hàng ăn vỉa hè. Vài nguyên tắc chung giúp ăn ngon mà ít rủi ro:
- Ưu tiên món nấu chín, ăn nóng; món sống, gỏi, nước đá nên chọn hàng có nguồn nước sạch rõ ràng.
- Nhìn cách giữ đồ ăn: thực phẩm sống và chín để riêng, có nắp đậy, người bán dùng kẹp hay găng khi bốc đồ ăn chín.
- Mùa mưa, khu thấp có lúc ngập; tránh hàng ăn đặt sát mép nước đọng.
- Người có bệnh nền, phụ nữ có thai, trẻ nhỏ nên cẩn trọng với món tái, món để lâu; có biểu hiện bất thường sau khi ăn thì đi khám bác sĩ.
- Mang theo nước uống khi đi bộ ăn dạo buổi trưa nắng.
Những nguyên tắc này không nhằm làm bạn ngại hàng vỉa hè, vốn là phần đời sống rất thật của phường. Chỉ cần quan sát vài phút trước khi ngồi xuống: nước rửa có thay không, đồ chín có đậy không, người bán có rửa tay sau khi cầm tiền không. Hàng giữ được những điều đó thường cũng là hàng nấu ngon và bán lâu năm.
Ăn theo mùa trong năm
Sài Gòn không có bốn mùa rõ, nhưng bữa ăn của phường vẫn đổi theo mùa khô và mùa mưa. Mùa khô, khoảng từ cuối năm đến tháng tư, trời nắng gắt buổi trưa; các món nước mát như bún, gỏi cuốn, chè, nước mía, sinh tố bán chạy, người ta ăn sớm buổi sáng và muộn buổi tối để tránh nắng.
Mùa mưa, từ khoảng tháng năm, chiều nào cũng có thể đổ cơn mưa lớn. Lúc đó hàng lẩu, cháo, bánh canh, các món nóng đông hơn; hàng vỉa hè dựng thêm bạt, nhiều người chuyển sang gọi giao đồ ăn tới nhà. Mưa xong là giờ cao điểm của shipper, đơn có thể đến chậm hơn bình thường.
Dịp Tết âm lịch, nhiều hàng ăn đóng cửa vài ngày vì người bán về quê; ngược lại khu Ông Tạ lại vào mùa giò chả, bánh chưng, dưa hành, thịt đông cho các gia đình gốc Bắc. Những ngày đó, người không nấu ăn ở nhà nên tính trước chỗ ăn, vì một số con hẻm gần như vắng hẳn hàng quán.
Giao đồ ăn và nấu ở nhà: lựa chọn của người ở trọ
Nhiều người thuê phòng quanh sân bay làm ca, giờ giấc thất thường, nên ứng dụng giao đồ ăn là lựa chọn quen. Phường dày hàng quán, đơn thường tới nhanh, nhưng phí giao, phí dịch vụ cộng lại có thể làm một bữa đắt hơn ăn tại chỗ khá nhiều. Một người ăn ngoài cả ba bữa, đặt giao hằng ngày, sẽ thấy chi phí ăn uống chiếm phần lớn thu nhập.
Cách nhiều người cân lại là nấu ở nhà vài bữa trong tuần bằng đồ mua ở chợ Phạm Văn Hai, mang cơm đi làm, chỉ ăn ngoài những bữa không kịp nấu. Phòng trọ không có bếp thì một nồi cơm điện đa năng, một bếp điện nhỏ (nếu chủ nhà cho phép) đã đủ nấu những món đơn giản.
Khi gọi giao, chọn quán gần để món còn nóng, đọc kỹ phần ghi chú về món cay, hành, rau; kiểm tra túi đồ ăn khi nhận, có niêm phong thì càng tốt. Rác hộp nhựa nên gom gọn, buộc kín; nhiều khu trọ quy định giờ đổ rác, theo đúng để không phiền hàng xóm.
Một ngày ăn mẫu cho người mới đến
Ví dụ một người vừa chuyển về thuê phòng gần đường Hồng Hà. Buổi sáng đi bộ ra đầu hẻm ăn bánh mì hoặc xôi, uống ly cà phê sữa đá ở hàng cóc. Trưa ăn cơm phần cùng đồng nghiệp ở quán quanh văn phòng. Chiều đi chợ Phạm Văn Hai mua đồ nấu vài bữa trong tuần. Tối ghé phía trước chợ ăn bún cá, tô chè rồi về.
Cuối tuần, người đó có thể dành một buổi sáng đi tìm hàng bánh cuốn, bún chả trong khu Ông Tạ; một buổi tối thử ốc, lẩu với bạn. Sau vài tuần, mỗi người sẽ có "bản đồ ăn" riêng: hàng cháo gần nhà, quán cơm trưa quen, chỗ cà phê sáng, hàng ăn khuya khi về trễ. Đó là cách người Tân Bình cũ vẫn sống với chuyện ăn uống: ít khi đi xa, chủ yếu ăn trong bán kính vài con hẻm.
Khách chỉ ghé một ngày, chẳng hạn đến sớm trước chuyến bay chiều, có thể đi theo một vòng ngắn hơn: ăn sáng món Bắc quanh chợ Phạm Văn Hai, dạo chợ xem khu thực phẩm, nghỉ trưa ở một quán cà phê có máy lạnh, rồi ăn một bữa cơm sớm trước khi về phía nhà ga. Quãng đường từ chợ lên khu sân bay không xa, nhưng giờ tan tầm nên chừa nhiều thời gian hơn bạn nghĩ.
Phân biệt với những khu ăn uống láng giềng
Người mới đến hay lẫn ranh giới, vì Tân Sơn Hòa nằm sát nhiều khu ăn uống có tiếng của thành phố. Phía đông và đông nam là vùng Phú Nhuận cũ với các con đường ăn uống quen thuộc; phía nam là Quận 3 cũ; phía tây bắc, qua vòng xoay Lăng Cha Cả, là phường Tân Sơn Nhất mới (Phường 4, 5, 7 Tân Bình cũ). Bài này chỉ nói những gì nằm trong ba phường số 1, 2, 3 Tân Bình cũ.
Điều đó không có nghĩa là bạn phải ăn trong ranh phường. Chỉ là khi tìm trên bản đồ, nên xem địa chỉ cụ thể để biết quán ở đâu, mất bao lâu đi lại giờ cao điểm. Một quán chỉ cách vài cây số nhưng phải qua các nút giao đông quanh sân bay có khi tốn thời gian hơn một quán xa hơn mà đi đường thoáng.
Câu hỏi thường gặp
Tân Sơn Hòa có đặc sản riêng không?
Không có món mang tên phường. Nét riêng nằm ở sự tập trung của món Bắc quanh khu Ông Tạ, hàng ăn phục vụ dòng người sân bay và chợ Phạm Văn Hai với khu thực phẩm lớn. Ăn ở đây nên hiểu là ăn theo khu và theo giờ.
Gần nhà ga sân bay có chỗ ăn ngồi lâu được không?
Có quán ăn và quán cà phê quanh các đường dẫn vào khu nhà ga, nhưng giờ cao điểm thường đông và kẹt xe. Nếu chờ lâu, nhiều người chọn đi xa nhà ga một chút về phía các đường nhỏ để ngồi thoải mái hơn, rồi tính giờ quay lại.
Người ăn chay tìm món ở đâu?
Quán chay rải rác trong các khu dân cư và quanh chợ; ngày rằm, mùng một âm lịch nhiều quán ăn thường cũng bán thêm món chay. Hỏi người bán xem món chay có dùng nước dùng, nước mắm riêng không nếu bạn ăn chay nghiêm.
Đi ăn với trẻ nhỏ nên chọn kiểu quán nào?
Quán có chỗ ngồi trong nhà, có quạt hoặc máy lạnh, lối đi tách khỏi lòng đường sẽ an toàn hơn hàng vỉa hè sát đường lớn. Gọi món nấu chín, ít cay; mang khăn ướt và nước uống riêng cho trẻ.
Ăn khuya ở khu này có an toàn không?
Khu quanh sân bay và các trục lớn khá sáng, nhiều người qua lại. Vẫn nên giữ đồ cá nhân cẩn thận, không để điện thoại trên bàn sát lề đường, gửi xe ở chỗ có người trông và đi theo đường lớn khi về.