Cà phê ở phường Tân Sơn Hòa có ba kiểu chính: cà phê cóc vỉa hè và đầu hẻm cho người đi làm, quán có máy lạnh, wifi cho người làm việc và gặp khách quanh khu sân bay, và một số quán tầng cao nhìn về hướng máy bay lên xuống. Đi đâu trong phường cũng gặp quán; khác nhau ở chỗ bạn cần ngồi bao lâu, làm gì và đi vào giờ nào.
Bài viết dành cho người mới chuyển về phường, người làm việc tự do cần chỗ ngồi, khách đi công tác chờ chuyến bay và người tò mò muốn ngồi xem máy bay. Không nêu tên quán hay giá; quán xá mở đóng liên tục, nên bài tập trung vào cách chọn và cách ngồi.
Phường gồm Phường 1, 2, 3 của quận Tân Bình cũ, nằm sát phía nam sân bay Tân Sơn Nhất. Vì vậy ở nhiều góc phố, tiếng máy bay là một phần của buổi cà phê, người ở lâu nghe quen tới mức không để ý.
Gọn lại: cà phê sáng thì ra đầu hẻm, làm việc thì chọn quán có ổ cắm và giờ vắng, muốn nhìn máy bay thì chọn tầng cao hướng về đường băng, và luôn tôn trọng khu vực hạn chế quanh sân bay.
Cà phê cóc: nhịp sáng của người đi làm
Sáng sớm, ở đầu nhiều con hẻm trong phường, một chiếc xe hoặc một góc vỉa hè với vài chiếc ghế nhựa thấp, bình trà đá và phin cà phê là đủ thành quán. Khách là người trong xóm, tài xế, nhân viên văn phòng, người làm ở sân bay trước giờ vào ca. Ly cà phê sữa đá hay cà phê đen uống nhanh, kèm vài câu chuyện thời sự, chuyện xóm.
Cà phê cóc ở đây cũng là nơi trao đổi tin tức đời thường: hẻm nào đang đào đường, chỗ nào ngập khi mưa, nhà nào cho thuê phòng. Với người mới chuyển về, ngồi cà phê đầu hẻm vài buổi sáng là cách làm quen xóm nhanh nhất.
Hàng cà phê cóc thường bán từ sáng sớm tới gần trưa, có hàng bán thêm buổi chiều. Ngồi ở vỉa hè thì nhường lối đi bộ, không để xe chắn cửa nhà người khác; người bán và hàng xóm đã thoả thuận ngầm với nhau về chỗ này từ lâu.
Chọn quán ngồi làm việc gần sân bay
Ổ cắm và wifi ổn định. Hỏi nhân viên chỗ ngồi gần ổ cắm, thử tốc độ mạng trước khi mở máy làm việc lâu. Có quán giới hạn thời gian dùng wifi hoặc khuyến khích khách gọi thêm khi ngồi lâu.
Độ ồn. Quán sát trục lớn hay sát đường bay có tiếng xe, tiếng máy bay; quán trong hẻm yên hơn. Gọi điện, họp trực tuyến thì chọn góc trong, xa cửa.
Giờ vắng. Sáng sớm và đầu giờ chiều thường vắng hơn; cuối giờ chiều và tối cuối tuần đông. Người làm việc lâu nên chọn giờ vắng để không chiếm bàn lúc quán cần chỗ.
Chỗ gửi xe. Quán ở trục lớn quanh sân bay thường khó gửi xe hơn quán trong khu dân cư. Hỏi trước nếu đi ô tô.
Ánh sáng và máy lạnh. Ngồi lâu cần đủ sáng, máy lạnh vừa phải. Mang thêm áo khoác mỏng nếu quán lạnh, vì nhiều người ngồi vài giờ mới thấy mệt vì lạnh.
Ngồi cà phê nhìn máy bay: nên biết gì
Vì sát sân bay, một số quán có tầng thượng hoặc tầng cao nhìn về hướng đường băng, hướng máy bay hạ cánh. Ngồi đó vào buổi chiều, khi nắng dịu, có thể thấy máy bay lần lượt hạ độ cao, bánh xe hạ xuống, tiếng động cơ lớn dần rồi nhỏ dần. Trẻ con và người mê hàng không rất thích cảnh này.
Hướng máy bay lên xuống phụ thuộc vào hướng gió và cách điều hành bay của từng thời điểm, nên không phải lúc nào ngồi một chỗ cũng thấy máy bay bay qua gần. Có hôm máy bay đi về phía bên kia, quán gần như chỉ nghe tiếng. Người hay đi ngắm máy bay thường ngồi lâu, quan sát vài lượt rồi mới đổi chỗ.
Nhiều quán từng nổi tiếng nhờ cảnh máy bay ở phía bắc sân bay, khu Gò Vấp cũ; phía phường Tân Sơn Hòa thì quán nhìn được đường bay ít hơn vì khu nhà ga, nhà cao tầng che khuất. Chuyện ngắm và chụp ảnh máy bay đúng chỗ được phép, không vi phạm khu vực hạn chế, được viết riêng ở mục Phố phường và chỗ dạo.
Ba kiểu quán và cách ngồi cho hợp
Mỗi kiểu quán có "luật bất thành văn" riêng; biết trước để ngồi thoải mái mà không làm phiền ai.
| Kiểu quán | Ngồi bao lâu là hợp | Nên | Không nên |
|---|---|---|---|
| Cà phê cóc vỉa hè | Ngắn, vài chục phút | Trả tiền ngay, nhường ghế khi đông | Để xe chắn lối, nói chuyện điện thoại lớn |
| Quán máy lạnh làm việc | Vài giờ, gọi thêm món khi ngồi lâu | Chọn giờ vắng, đeo tai nghe | Chiếm bàn lớn một mình giờ đông |
| Quán tầng cao nhìn máy bay | Tuỳ, thường một hai giờ | Hỏi trước chỗ nhìn, đến chiều mát | Đứng chắn tầm nhìn bàn khác, ồn ào |
| Quán sân vườn trong hẻm | Thong thả | Đi cùng gia đình, trẻ nhỏ | Để trẻ chạy ra hẻm có xe |
Phần lớn quán không đặt quy định ngồi bao lâu; đó là phép lịch sự giữa khách và chủ. Quán đông mà bàn mình chỉ còn ly đá tan, gọi thêm món hay nhường chỗ là cách cư xử được đánh giá cao.
Cà phê trước chuyến bay và khi chờ người
Nhiều người ở xa ra sân bay sớm, ngồi cà phê quanh phường trong lúc chờ giờ làm thủ tục hoặc chờ người thân hạ cánh. Quán gần đường dẫn vào nhà ga tiện nhưng đông, nhất là giờ cao điểm; quán cách xa vài con đường thì yên hơn nhưng phải tính thời gian quay lại.
Quy tắc an toàn là luôn để dư thời gian đi lại và theo dõi thông tin chuyến bay trên kênh của hãng hay sân bay. Ngồi cà phê mà vali để cạnh lối đi thì nên đặt sát chân, có người trông, không để hành lý vắng chủ.
Cà phê đặc hay nhiều đá trước chuyến bay dài có thể làm khó ngủ trên máy bay, đi vệ sinh nhiều; người nhạy cảm với cà phê nên chọn trà, nước ép hoặc uống ít. Người có bệnh tim mạch, huyết áp nên làm theo hướng dẫn của bác sĩ về chuyện uống cà phê.
Cà phê kiểu Sài Gòn: vài món người mới nên biết
Người từ nơi khác đến hay bối rối với tên gọi đồ uống ở quán cóc. Vài món quen thuộc:
- Cà phê sữa đá: cà phê phin pha với sữa đặc, thêm đá; món quen nhất.
- Cà phê đen đá: cà phê phin, có hoặc không đường, thêm đá; muốn ít ngọt thì dặn trước.
- Bạc xỉu: nhiều sữa, ít cà phê; hợp người uống nhẹ.
- Cà phê nóng: pha phin để trên ly, chờ cà phê nhỏ giọt; uống chậm buổi sáng mát.
- Trà đá: thường miễn phí hoặc rất rẻ, đi kèm ly cà phê.
- Cà phê mang đi: ly nhựa có nắp, túi xách tay; người đi làm sáng thường mua mang đi uống ở văn phòng.
Ở quán hiện đại, thực đơn có thêm cà phê máy, cà phê muối, cà phê dừa, trà trái cây, trà sữa. Muốn uống ít ngọt, cứ dặn người pha ngay khi gọi; khách Sài Gòn quen dặn kiểu này, người bán không phiền.
Người từ miền Bắc vào thường quen cà phê pha đặc, uống nóng, ly nhỏ; ở Sài Gòn, cà phê đá chiếm ưu thế vì trời nóng quanh năm. Nhiều quán vẫn pha cà phê nóng nếu khách yêu cầu, và vài quán trong khu Ông Tạ còn giữ kiểu pha của người Bắc.
Quán cà phê và đời sống phường
Ở một phường đông dân, nhà ống nhỏ, phòng trọ chật, quán cà phê đóng vai phòng khách mở rộng: nơi gặp bạn, bàn chuyện làm ăn, học nhóm, làm việc từ xa. Các văn phòng nhỏ quanh sân bay hay hẹn đối tác ở quán thay vì ở văn phòng chật.
Quán cà phê cũng là nơi nhiều người làm ca nghỉ chân giữa hai ca, tài xế chờ cuốc xe, sinh viên ngồi ôn bài. Mỗi nhóm có quán quen, giờ quen. Nhìn vào lượng khách trong quán theo giờ, có thể đoán được phần nào nhịp sống của phường: sáng là người đi làm, trưa là dân văn phòng, chiều là học sinh sinh viên, tối là gia đình và nhóm bạn.
Với người mới đến, chọn được một quán quen gần nhà, gần chỗ làm sẽ giúp cuộc sống ở phường dễ chịu hơn nhiều. Không cần quán nổi tiếng; cần quán có chỗ ngồi bạn thích, đồ uống hợp miệng và người chủ nhớ mặt khách.
Mở quán cà phê nhỏ trong phường: vài điều nên nghĩ trước
Không ít người ở phường mở quán cà phê nhỏ từ mặt tiền nhà mình hay thuê một góc hẻm. Mặt bằng gần sân bay có lượng người qua lại lớn, nhưng cạnh tranh cũng dày: gần như con đường nào cũng đã có vài quán. Điều đáng tính trước là quán phục vụ ai, giờ nào, khác các quán xung quanh ở điểm gì.
Ngoài chuyện kinh doanh, mở quán còn liên quan đến giấy phép, an toàn thực phẩm, phòng cháy, sử dụng vỉa hè, tiếng ồn với hàng xóm. Những thủ tục và quy định đó cần hỏi cơ quan có thẩm quyền và kiểm văn bản hiện hành; mục Kinh doanh và doanh nghiệp của trang có bài viết riêng về mở cửa hàng ở khu sân bay.
Một điều người mở quán lâu năm hay nhắc: quán nhỏ trong hẻm sống bằng khách quen, nên sự đều đặn quan trọng hơn trang trí. Mở đúng giờ, pha cùng một vị mỗi ngày, nhớ khách uống gì, giữ vỉa hè sạch, không làm phiền hàng xóm; những điều giản dị đó giữ quán sống lâu hơn mọi chương trình khuyến mãi.
Cà phê mùa mưa, cà phê buổi tối
Mùa mưa, những buổi chiều trong phường thường có cơn mưa lớn bất chợt. Quán cà phê lúc ấy thành chỗ trú mưa của người đi đường: xe dựng kín mái hiên, khách ngồi chờ tạnh, nghe mưa trên mái tôn lẫn tiếng máy bay hạ cánh phía xa. Với người ở phường, những buổi trú mưa như vậy là một phần rất quen của mùa mưa: không hẹn trước, ngồi cạnh người lạ, mưa tạnh thì ai đi đường nấy. Nên mang áo mưa trong cốp xe từ khoảng tháng năm trở đi, và tránh chạy qua các đoạn đường đang đọng nước sâu.
Buổi tối, quán cà phê đông các nhóm bạn trẻ, gia đình dắt con đi dạo, nhân viên tan ca muộn. Đèn đường quanh các trục lớn sáng, quán có nhạc nhẹ. Người cần ngủ sớm thì nên tránh cà phê buổi tối; nhiều quán có trà thảo mộc, nước ép, sữa chua cho khách không uống cà phê.
Câu hỏi thường gặp
Ở Tân Sơn Hòa có quán cà phê nhìn được máy bay không?
Có một số quán tầng cao nhìn về hướng sân bay, nhưng phía phường Tân Sơn Hòa bị khu nhà ga và nhà cao tầng che nhiều hơn phía bắc sân bay. Hướng máy bay lên xuống còn phụ thuộc hướng gió, nên không phải lúc nào cũng thấy rõ.
Quán cà phê nào hợp để làm việc cả ngày?
Chọn quán có máy lạnh, ổ cắm, wifi ổn định, góc yên tĩnh và đến vào giờ vắng. Ngồi lâu nên gọi thêm đồ uống, đồ ăn nhẹ theo thời gian, không chiếm bàn lớn một mình lúc quán đông.
Mang laptop ra quán cà phê vỉa hè có an toàn không?
Có rủi ro bị giật đồ, nhất là bàn sát lòng đường. Nếu cần làm việc, nên chọn quán trong nhà hoặc ngồi phía trong, không để điện thoại, máy tính ở mép bàn và không rời khỏi chỗ ngồi mà bỏ đồ lại.
Uống cà phê trước chuyến bay có sao không?
Với nhiều người, một ly cà phê không vấn đề gì. Người nhạy cảm với cà phê có thể khó ngủ trên máy bay, hồi hộp hoặc đi vệ sinh nhiều. Người có bệnh tim mạch, huyết áp nên hỏi bác sĩ về lượng cà phê phù hợp.
Quán cà phê ở đây thường mở cửa đến mấy giờ?
Không có giờ chung. Cà phê cóc thường bán buổi sáng, quán máy lạnh mở cả ngày đến tối, một số quán gần khu sân bay mở muộn hơn. Xem giờ trên trang của quán hoặc hỏi trực tiếp, vì giờ có thể thay đổi.